Nguyễn Ngọc - Mạn đàm với Tiến Sĩ Trần Nhơn (phần II)

Tiếp tục cuộc mạn đàm với Tiến sĩ Trần Nhơn, tôi xin đi
vào phần mà ông đã viết:

Chỉ riêng có bộ phận thứ tư, phần d) nói trên: Chủ nghĩa
Mác, Chủ nghĩa Cộng sản, là có vấn đề phải xem xét, phân
biệt cho kỹ từng phân kỳ (sự tiến hoá) của nó. Sau đây
tôi chỉ tập trung nói về phần thứ 4, phần d) những tư duy,
chủ trương, đường lối cách mạng vô sản của Mác, vì nội
dung này đã gây ra tranh luận, mâu thuẫn rất nhiều trên thế
giới

Theo phần mạn đàm trước mà tôi đã viết, thưa Tiến sĩ
Trần Nhơn, tôi cho rằng đánh giá Marx, không thể dựa vào "bộ
phận thứ tư, phần d)" như ông nói được, bởi lẽ cốt lõi
học thuyết Marx chính là Triết học duy vật biện chứng, đó
là cái gốc của vấn đề để tôi phân tích, phần d như ông
nói chỉ là phần khai triển các ý tưởng trong học thuyết
của Marx, mà những người kế tục Marx viết ra, nó nằm trong
phần ba "Chủ nghĩa cộng sản khoa học" - vốn không phải Marx
viết.

Duy vật lịch sử như chúng ta đều biết, cốt lõi nêu lên các
hình thái kinh tế - xã hội qua các thời kỳ tiến hóa của xã
hội loài người gồm: chế độ Cộng sản nguyên thủy, chế
độ chiếm hữu nô lệ, chế độ phong kiến, chế độ tư
bản, chế độ cộng sản mà những người kế tục đã viết
ra để khẳng định 3 quy luật cùng 6 cặp phạm trù của Marx
là đúng. Tuy nhiên toát lên mọi bài học từng phần, từng
chương, những người viết ra duy vật lịch sử đã tưởng
đúng khi vận dụng học thuyết Marx để kết luận xã hội
luôn vận động và biến đổi không ngừng theo hình trôn ốc
đi từ hình thái thấp nhất là CS nguyên thủy đến CS hiện
đại- cái mà người ta mong muốn và vẽ lên viễn cảnh tốt
đẹp nhưng chưa bao giờ có trong thực tế, đó chỉ là "bức
tranh siêu thực" mà những người này mong muốn vào lúc bấy
giờ. Điều quan trọng ở đây, khi Marx đưa học thuyết của
mình ra và viết lên bộ "Tư bản luận" là Marx xuất phát từ
thực tế những gì con người đã và đang trải qua cho đến
lúc Marx được sinh ra, lớn lên, Marx đã nghiên cứu chỉ đến
thời điểm của Marx sống, thế thôi. Nếu chúng ta có thời
gian xem lại duy vật biện chứng và tư bản luận, chúng ta sẽ
công tâm nhận thấy Marx chưa bao giờ nói về cái gọi là "Chủ
nghĩa cộng sản, làm theo năng lực hưởng theo nhu cầu".

Marx đã tự đưa ra duy vật biện chứng với cái nhìn mọi sự
vật và hiện tượng luôn luôn vận động thì Marx không thể
nói rằng "Chủ nghĩa cộng sản là chủ nghĩa tốt đẹp nhất
của xã hội loài người", bởi lẽ nếu đó là sự thật thì
Marx đã phủ định sạch trơn cái của Marx khi chính Marx tuyên
bố vận động và cuối cùng lại sản sinh ra cái xã hội "tốt
đẹp nhất đồng nghĩa xã hội đã đứng yên"(!) Đây là
điều mà theo thiển ý của tôi nó trở nên quá vô lý, nó hầu
như đánh đổ toàn bộ tất cả những gì Marx suy nghĩ và viết
ra 3 quy luật cùng 6 cặp phạm trù.

Marx vạch ra những cái lạc hậu của CNTB thời đó, Marx tìm ra
công thức C+V+m. Tuy nhiên, khi chúng ta đặt Marx vào thời điểm
cách đây trên 150 năm thì rõ ràng Marx cũng có cái đúng của
ông ấy. Với những gì xấu xa nhất của thời tư bản còn quá
sơ khai, còn cướp bóc sức lao động và buôn bán con người
như nô lệ thì quả nhiên những gì Marx nghĩ và viết có những
cái đúng của nó. Tư bản được tích lũy vào thời điểm đó
phần từ cướp bóc tài nguyên thiên nhiên bằng súng đạn,
quyền lực trong tay kẻ thống trị và khai thác sức lao động
của nô lệ và người công nhân vô sản có vẻ là phần nhiều
hơn so với sự tích lũy tư bản từ chất xám, từ công nghệ
hiện đại. Vậy thì lúc đó Marx nói về "m" là khá đúng, tuy
nhiên ông ấy có sai vì ông ấy cho rằng "m" lẽ ra phải thuộc
về người bị trị hoàn toàn mà không thấy vẫn phải có một
phần những kẻ thống trị trong đó. Lẽ ra Marx nên nói: "m" là
của cả hai trong đó , do khoa học kỹ thuật còn lạc hậu nên
hầu như giá trị làm ra cho xã hội phần lớn từ cơ bắp và
trí não của người lao động, tuy nhiên khi ta nói: " khoa học
kỹ thuật lạc hậu" có nghĩa ta đang so sánh thời Marx với sau
này và hiện nay. Vào ngay lúc Max thì rõ ràng giá trị thặng dư
do tiến bộ khoa học kỹ thuật và những chất xám của các
lãnh vực khác mang lại cho nô lệ và người nông dân, công
nhân chưa chiếm số nhiều khi mà những buổi hòa nhạc, những
vở kịch, những tác phẩm văn học, những bữa sinh nhật vui
nhộn, những công trình kiến trúc nguy nga, những chiếc xe tứ
mã kiêu sa v.v... hầu như chỉ dành riêng cho giai cấp thống
trị thì rõ ràng Marx nhìn thấy các thành phần khác trong xã
hội luôn phải phục vụ cho tầng lớp thống trị những cái xa
hoa nhất là điều ta có thể hiểu và cảm thông với Marx.

Khi ta phê phán Marx hay bất cứ ai khác thì ta nên đặt nhân
vật đó vào trong thời kỳ họ đang sống và đang quan sát,
chiêm nghiệm những gì thực tế đang diễn ra quanh họ thi sẽ
khách quan hơn. Thử hỏi nếu Marx sống lại, chắc ông hẳn
ngạc nhiên lắm khi bây giờ trẻ con ngày nay có thể bắn nhau
đùng đùng trên playstation, thanh niên có thể lướt web nhoay
nhoáy, tin tặc có thể tả xung hữu đột khắp nơi trên toàn
cầu v.v... và còn biết bao nhiêu thứ mới lạ đối với Marx.
Ông ấy không có lỗi khi đưa ra học thuyết của mình, thậm
chí ông ấy có cái đúng khi tìm ra C+V+m vào thời điểm đó và
chỉ vào thời điểm đó mà thôi.

Có lẽ, chúng ta cần lấy một thực tế điển hình nào đó
tại Việt Nam để chứng minh Triết học duy vật lịch sử đã
mâu thuẫn gần như hoàn toàn với Triết học duy vật biện
chứng nhằm rộng đường dư luận.

Dẫn chứng mà tôi cho rằng sống động nhất của xã hội
Việt Nam chính cái gọi là "tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội
không qua giai đoạn phát triển Chủ nghĩa tư bản", nó hoàn
toàn sai lầm mà ai cũng biết ít nhiều, tuy nhiên tôi xin phép
được phân giải dưới góc nhìn của Duy vật biện chứng.

Thật vậy, cứ tạm chấp nhận nhau tiền đề "Chủ nghĩa xã
hội là sự tiến hóa của xã hội loài người bằng hình thái
xã hội tốt đẹp hơn nhiều so với Chủ nghĩa tư bản". Như
vậy, theo quy luật 1, có lẽ ông sẽ đồng ý với tôi, "sự
đấu tranh và thống nhất giữa các mặt đối lập" đã diễn
ra và tiếp theo đó, quy luật 2 và quy luật 3 phải nảy sinh.
Đúng vậy, quy luật 2 và 3 bắt buộc phải nảy sinh để hoàn
toàn đúng theo bộ ba không tách rời của học thuyết Marx và
chúng có mối liên hệ hữu cơ với nhau cũng như tác động
trở lại quy luật 1 một cách khách quan. Quy luật 2 là quy luật
nói về sự vật, hiện tượng cần có lượng đổi đủ thì
chất mới đổi, chúng ta thử lấy mốc vào ngày 30/4/1975 để
mạn đàm cùng nhau (vì lẽ cái mốc này còn khá mới mẻ để
mọi người cùng tham gia suy nghĩ và tranh luận).

Theo quy luật 2 như đã nói, chúng ta thử ngẫm những lượng
nào cần tích lũy và tích lũy đủ chưa để đảm bảo quy
luật 2 hoạt động? Tại đây, tôi muốn dẫn giải rõ hơn:
(LƯỢNG)- Tư liệu sản xuất, quan hệ sản xuất của miền
Bắc (ngay thời điểm sau 1975) và của cả miền Nam (ngay thời
điểm sau 1975), đã đảm bảo cho (CHẤT) "tiến thẳng lên CNXH
không qua giai đoạn phát triển TBCN"? Chắc chắn là không. Không
bởi lẽ, nền kinh tế miền Bắc lúc bấy giờ là nền kinh tế
thời chiến, sản xuất, phân phối, lưu thông không hề theo quy
luật thị trường (vì đâu có kinh tế thị trường), đó là
điểu dễ hiểu, chủ yếu miền Bắc duy trì xã hội bằng sản
xuất tự cấp tự túc và nhận viện trợ, tất nhiên đó không
hề là nền kinh tế thị trường. Trong khi đó, ở miền Nam,
mặc dù chưa phải hòan toàn là một nước phát triển như
phương Tây, nhưng nó đã hình thành hẳn hòi một nền kinh tế
thị trường đúng nghĩa của nó.

Rõ ràng LƯỢNG ở đây còn quá thiếu thốn làm sao CHẤT đổi
được (cũng như cái đuôi ngựa). Ngay sau 1975, nếu người ta
tỉnh táo và có đủ hiểu biết thì lẽ ra điều nên làm là
TĂNG LƯỢNG ở miền Bắc sao cho ĐỦ (cứ tạm giả sử kìm
hãm miền Nam vào thời điểm đó cứ y như thế, không để
phát triển thêm mà chỉ duy trì ổn định thôi - đây là phân
tích khoa học, các độc giả nhé, hãy bình tĩnh) như LƯỢNG
của miền Nam vào thời điểm đó (cứ tạm chấp nhận LƯỢNG
ở miền Nam là đủ), sau đó sẽ cùng miền Nam nắm tay đi
tiếp...

Tuy nhiên, ngay tại đây sẽ phát sinh ngay lập tức câu hỏi :
"Đi đâu?". Vâng đúng vậy, không thể đi ngay lên CNXH mà không
thể không qua CNTB. Tại sao? Đó cũng là vấn đề lượng và
chất. Thật đơn giản.

Giả sử, nếu tình hình diễn ra theo kịch bản tôi vừa nói,
sau 10 năm miền Bắc đuổi kịp miền Nam về lượng và trong
trường hợp tuyệt vời nhất, cả hai miền cùng đã có sự
tương đồng về lượng thì cái LƯỢNG này đã đảm bảo đủ
cho việc tiến lên CNXH (CHẤT) ngay chưa? Chưa, chắc chắn là
chưa. Vì sao? Vì, LƯỢNG cần tích lũy là bao nhiêu để đảm
bảo cho cái CHẤT (XHCN) nảy sinh? Đến giờ này chưa hề có
một ai có thể LƯỢNG HÓA vấn đề này để đảm bảo những
tiêu chuẩn nào cho việc đi lên CNXH, mà bỏ qua giai đoạn phát
triển TBCN.

Tôi nghe nói các quốc gia như Đan Mạch, Na Uy hình như đang có
hình thái mà có thể gọi là CNXH, không biết có đúng không,
có lẽ những người đang sinh sống tại các quốc gia này có
thể cho ý kiến thì xác thực hơn.

Như vậy, cái sai lầm nhất là người ta đã không hề hiểu
đủ về quy luật 2, người ta đã bỏ qua một cách thiếu tri
thức về lượng và chất ở đây để áp đặt một suy nghĩ
cực đoan và viễn vông: ta cứ tiến thẳng lên CNXH mà không
cần bọn tư bản xấu xa, chỉ biết bóc lột và bóc lột. Sai
lầm này đã dẫn đến quy luật 3 hoạt động méo mó là điều
dễ hiểu, nó dẫn đến phủ định sạch sẽ tất cả những
thành quả mà chế độ Tư bản đạt được (sau khi Marx chết
cả gần trăm năm). Những người mang danh trung thành với Marx
đã không ghi nhận sự vận động và tiến bộ không ngừng
của CNTB. Họ - những người mang danh trung thành với Marx đã
phản bội Marx từ một tư duy nhỏ mà vô cùng quan trọng - tư
duy vận động là tuyệt đối. Trong mắt họ, CNTB là thế và
mãi là thế. Họ buộc người dân Việt Nam phải thấy một sự
thật phi lý : xã hội Tư bản đang đứng yên như hồi nào giờ
nó đứng yên. Nó chẳng mảy may di chuyển, vận động gì cả.
Rõ ràng họ muốn người dân nhìn thấy chế độ Tư bản
đứng yên ở góc độ xấu xa và điều này được gọi tên là
"duy ý chí".

Trong một cách nhìn song song của tư duy "đứng yên, vận
động", người ta cũng không chịu nhìn thấy môt điều cũng
đơn giản không kém, muốn phủ định (cái mà ta ghét cay ghét
đắng nó) thì điều kiện cần và đủ là gì? không ai chịu
suy xét cả, song song đó, giả sử nếu đã có điều kiện cần
và đủ thì phủ định cái gì? cũng chẳng ai chịu suy xét cả,
thế là kết quả "phủ định sạch trơn" miền Nam là nguyên
nhân của cái không có học hoặc học không đầy đủ và không
nắm chắc. Việc miền Nam đi thụt lùi theo miền Bắc là điều
quá hiển nhiên theo nguyên lý: SAI (nền kinh tế miền Bắc và
miền Nam không tương thích) + SAI (không hiểu duy vật biện
chứng của Marx) = ĐÚNG (tụt hậu). Miền Nam thụt lùi thì hậu
quả cả nước thụt lùi là quãng thời gian 35 năm qua, ai cũng
thấy rõ.

Nói hình tượng một chút như thế này, em tôi đang chạy
trước tôi 1km, tôi - với sức già lẽ ra bảo nó, mày chạy
chậm chậm lại chút, cho anh theo kịp, nhưng tôi đã bực bội
vì sức trẻ, vì kỹ thuật chạy của nó nên tôi dùng "quyền
huynh thế phụ" buộc nó chạy thụt lùi, giá như tôi vì tương
lai con nó và con tôi chí ít tôi chỉ cần ép nó mày đứng yên
đấy khi nào tao tới rồi tao và mày cùng chạy thì Việt Nam
đã đỡ hơn khá nhiều trong 35 năm qua, đằng này tôi buộc nó
chạy thụt lùi mà mặt thì cứ hướng về đằng trước, nó
không vấp té gãy giò, gãy cẳng, nó không hận tôi thì mới
lạ (!). Điều này cũng có thể dùng 6 cặp phạm trù để lý
giải được.

Để mang tính thời sự và dễ tranh luận nhau hơn về học
thuyết của Marx, tôi xin lấy ngay vụ án "lật đổ chính quyền
nhân dân" (để cho gọn từ đây xin phép gọi tắ là vụ án)
mà Nhà nước vừa xử vào ngày 11/5/2010.

Quy luật 1 đã nảy sinh (sự đấu tranh và thống nhất giữa
các mặt đối lập), vì sao nảy sinh thì đã có nhiều bài phân
tích, tôi xin phép không phân tích nữa mà đi vào quy luật 2 và
3.

Vụ án được đưa ra, được điều tra, khởi tố v.v... xuất
phát từ các hành vi của Thức, Định, Long, Trung mang tội danh
"lật đổ". Các hành vi của các anh ấy chính là LƯỢNG (hội
họp bàn bạc, viết tân hiến pháp, đi nước ngoài tập huấn
v.v... - theo cáo trạng), dưới góc nhìn của các anh ấy có vẻ
như LƯỢNG đang dần dần tích lũy nhiều lên và các anh ấy
đang hướng đến CHẤT (kết quả đòi hỏi đa đảng thành
công), nhưng rất tiếc lượng của các anh ấy chưa đủ, vì
ngay từ đầu các anh ấy đã không tiên lượng tất cả những
lượng nào cần phải có, theo thiển ý của tôi, ngoài những
lượng các anh ấy tạo ra còn những lượng khác ví như: lực
lượng quần chúng đủ lớn, sự ủng hộ của các nhân vật
thế lực ngay trong ĐCSVN, sự ủng hộ của thế giới, vị thế
Đảng dân chủ đã có đủ thực lực chưa v.v..., còn khá
nhiều vấn đề để chúng ta rút ra sự thất bại từ các anh
ấy. Nhưng dưới góc nhìn của nhà nước thì lại khác, LƯỢNG
ĐỦ RỒI (hành vi các anh ấy, các chứng cớ, các tài liệu
v.v...) nên CHẤT phải đổi (bắt giam và truy tố). Nếu nhà
nước không làm chất đổi theo cái cách họ nhìn thấy là đã
đủ lượng thì họ sợ một ngày nào đó, lượng của các anh
ấy đủ thì chí nguy! Đó là sự thật hiển nhiên.

Như vậy sự thay đổi về lượng dẫn đến thay đổi về
chất còn tùy thuộc một phần sự nhìn nhận chủ quan và theo
từng góc độ của sự vật hiện tượng, ở đây sự việc
của vụ án dưới góc nhìn của nhà nước khác, dưới góc
nhìn của Thức, Định, Long, Trung khác, dưới góc nhìn của
người dân khác và kể cả dưới góc nhìn của cá nhân , tổ
chức nước ngoài v.v... Từ đây, quy luật 3 được nhà nước
sử dụng sai lầm một lần nữa, phủ định sách trơn tất cả
những gì các anh ấy làm, chính lẽ đó mà các tổ chức, cá
nhân tên tuổi, một bộ phận nhân dân VN trong và ngoài nước
lên án những vi phạm thô bạo về các cam kết quốc tế về
những mặt nhân quyền, tự do ngôn luận, biểu tình, lập hội
v.v... Quả đúng vậy, nhà nước này đang dùng quy luật 3 rất
méo mó để hành xử với xã hội. Chúng ta ngẫm xem, tất cả
họ đều phủ định sạch trơn hết từ việc nhỏ đến việc
lớn ví dụ : việc mời Thiền sư Nhất Hạnh tới Đại sứ
quán VN tai Pháp để thanh minh về vụ Bát Nhã, lá thư gởi ông
Joseph Cao, xử những người dân yêu nước v.v... cho đến những
chính sách kinh tế, xã hội, giáo dục, y tế v.v... nhà nước
vẫn một tư duy phủ định sạch trơn, họ chỉ làm theo những
gì họ nghĩ ra được và họ cho là đúng. Một tư duy phản
bội lại Marx mà có lẽ họ cũng chẳng hề hay biết, vì Marx
đã trở thành cái gì quá xa và chỉ còn là cái bình phong hoặc
cái phao cho họ bám vào trong cơn hụt hơi giữa biển cả tri
thức và sự tiến bộ mênh mông của loài người.

Các phân tích nói trên để xác nhận Marx luôn nhìn sự vật và
hiện tượng VẬN ĐỘNG, đó chính là điều quan trọng nhất
khi nghiên cứu về Marx.

Để kết thúc cuộc mạn đàm ở đây, tôi xin kể hầu quý vị
câu chuyện vui nữa. (cũng về triết học)

Năm thứ hai đại học, khi thi về Kinh tế - chính trị học,
tôi bắt được câu (không nhớ chính xác câu hởi)so sánh kinh
tế TBCN và XHCN để nói lên tính ưu việt của chế độ XHCN.
Sau khi trả lời theo sách vở, tôi đã "ngây ngô" hỏi thêm
giảng viên:

- Thưa cô, em học kinh tế - chính trị và trước đó là Triết
học, sao thấy nó kỳ kỳ sao đó cô!

- Sao lại kỳ, kỳ thế nào, em nói tôi nghe thử?

- Theo Marx, mọi sự vật và hiện tượng luôn vận động, sự
đứng yên chỉ là tương đối, ngay cả khi ta chết, xác ta cũng
đang vận động (phân hủy) phải không cô?

- Đúng rồi. Mọi sự vật hiện tượng, không có gì là không
vận động.

- Vậy sao em học lại thấy viết xã hội của Chủ nghĩa cộng
sản là xã hội tốt đẹp nhất mà loài người tìm ra. Vậy
không lẽ, khi đạt được tới đó là hết, xã hội không còn
tiến hóa sao cô? điều đó đi ngược lại với quan điểm của
Marx.

- ....

Sau đó, tôi "được" điểm bốn cho môn này và tôi phải thi
lại lần hai mới đạt để lên khóa. Tôi buồn vì điểm bốn
thì ít mà buồn vì giảng viên né tránh khoa học thì nhiều. Có
lẽ đó là một trong những kỷ niệm đáng nhớ của tôi thời
sinh viên.

Hẹn cuộc mạn đàm kế tiếp.

Nguyễn Ngọc

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/5017), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét