Người Buôn Gió - Lan man chuyện giải phóng mặt bằng

Hôm nay sững sờ đọc tin trên báo VNN: "<a
href="http://vietnamnet.vn/xahoi/201005/Ba-nguoi-bi-ban-tai-khu-kinh-te-Nghi-Son-912283/">Ba
người bị bắn tại khu kinh tế Nghi Sơn</a>" [link này đã không
còn tồn tại - BBT Dân Luận]

Nếu cứ thế này thì...

Nhiều năm sau cụm từ ''giải phóng mặt bằng'' chắc chắn sẽ
đi vào lịch sử Việt Nam như một điển tích đau thương. Cụm
từ này sẽ khắc sâu trong lòng người dân nghèo Việt Nam không
khác gì những cụm từ trong quá khứ khiến nhiều người còn
sống phải lạnh mình khi nhớ lại như ''cải cách ruộng đất,
cải tạo tư sản, tập trung cải tạo, hợp tác xã, bao cấp,
xếp hàng, tem phiếu...''

Giải Phóng Mặt Bằng là một nét đặc trưng trong sự phát
triển kinh tế Việt Nam ở những năm gần đây. Để công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Việt Nam phải dành
một số diện tích đất đai để làm hạ tầng cơ sở cho các
nhà máy, khu công nghiệp, khu du lịch sinh thái, khu đô thị
mới, đường sá, cầu cống... Trong công cuộc đổi mới, phát
triển hiện đại thì việc thu hồi quyền sử dụng đất để
tập trung cho mục đích khác hiệu quả hơn là điều tất yếu.
Đó là một việc làm đúng đắn mà bất kỳ quốc gia phát
triển nào cũng phải trải qua. Ở Việt Nam cũng vậy. Có điều
khi thu hồi quyền sử dụng đất chưa nơi nào trên thế giới
này cụm từ ''GPMB'' lại gây nhức nhối nhiều nước mắt như
Việt Nam.

Trước tiên phải nói những khó khăn trong việc GPMB là do tâm
lý của người dân Việt Nam từ ngàn đời để lại, đó là
tâm lý nông dân, làng xã. Một tâm lý coi trọng đất đai là
máu thịt, nơi gắn bó, chôn rau cắt rốn, nơi trở về. Hàng
bao đời nay mảnh ruộng, cánh cò, lũy tre, bờ đê, thảm cỏ
đi sâu vào đời sống người Việt, được khắc họa bằng
đủ loại hình văn hóa, nghệ thuật như ca dao, thơ, hò, vè ,
kịch... đất đai với người Việt vốn thuần nông gắn bó
như máu thịt, như bộ phận trên cơ thể. Sâu xa hơn nữa trong
tiềm thức, tâm linh đó là một sự thiêng liêng đã nuôi
nấng, sinh ra người nông dân. Phải xa quê hương, thoát ly, rời
khỏi mảnh đất của mình đối với người nông dân là một
điều bất đắc dĩ. Có những người đi xa quê hương gần
hết đời người bên xứ lạ, khi chết vẫn thầm ước mong
được chôn cất tại quê nhà. Với những trạng thái tâm lý,
tình cảm ăn sâu từ đời này sang đời khác với đất đai,
việc buộc phải chuyển đi nơi khác hay buộc phải từ giã canh
tác, di chuyển nhà ở nhất là mồ mả là điều tối kỵ đối
với người nông dân.

Khó khăn nữa lại thuộc về những người thực hiện dự án,
từ những thiếu sót trong việc tuyên truyền, đền bù khiến
người dân vốn đang bị tổn thương càng thêm phẫn uất. Một
anh bạn từng làm công tác giải quyết khiếu kiện về đất
đai, đền bù đã buồn bã nói với tôi: "<em>80% dân khiếu
kiện là đúng, chỉ có số ít chày bửa hay do thế lực bên
ngoài kích động</em>".

Phải nhìn thực sự rằng có nhiều kẻ đã lợi dụng công
cuộc hiện đại hóa, thu hồi đất, GPMB để toan tính trục
lợi. Đó là điều hiển nhiên, con số này không những ít mà
còn đông đảo. Nhiều khu đất dùng làm nhà máy không sử
dụng hết diện tích. Khi lập dự án những kẻ đầu tư cố
tình vẽ cho thật rộng ra, rồi xây rào khoanh lại, một cái
nhà xưởng vài chục công nhân sản xuất giấy ăn cùng lắm
dùng đến vài ngàn mét vuông là quá đủ. Nhưng vẫn cứ khoanh
cả một diện tích bao la chủ yếu với mục đích chiếm giữ
đất, sau này chia bớt, nhượng lại ăn chênh lệch cao gấp
mấy lần vốn ban đầu bỏ ra. Việc đền bù 24 triệu 1 sào
ruộng, san lấp rồi bán trao tay cho đầu tư Đài Loan 300 triệu
1 sào ở Mao Điền, Hải Dương khiến người dân phẫn nộ,
những bà mẹ liệt sĩ phải cắn răng bê di ảnh của con mình
đi khiếu kiện, phản đối trước hàng hàng, lớp lớp đủ
các loại cảnh sát trang bị hầm hố như đánh trận. Chúng ta
thường thấy những hình ảnh quân đội, cảnh sát dàn quân
như vậy chỉ có trong chiến tranh, trên phim ảnh. Thế mà ngày
nay trên đất nước của mình đã sạch bóng quân xâm lược.
Cớ sao súng ống, dùi cui, hơi cay, quân đặc nhiệm vẫn hàng
ngày dàn trận trên khắp các vùng đất quê hương, chiến tranh
đang xảy ra ư, chiến tranh với kẻ thù nào. Kẻ thù là những
người đàn bà bê di ảnh con trai trong bộ quân phục, loang lổ
vết ố của thời gian sao. Là những ông cụ , bà cụ già từng
nuôi dấu cán bộ, là những người treo trong nhà hàng hà đa
số những tấm bằng khen, ghi công trạng vì hy sinh cho đất
nước có chủ quyền đó sao?

Có câu chuyện tôi nghe kể, không rõ có phải thật hay chuyện
đùa. Một trợ lý của một quan chức địa phương hiến kế
lấy khu đất của dân làm khu biệt thự bán kiếm doanh thu cho
địa phương( tất nhiên là có phần riêng cho những người tham
gia và quyết định). Quan chức nói:

- Làm thế dân nó kêu

Trợ lý:

- Mình đền bù theo giá quy định của nhà nước, đứa nào kêu
được.

Quan chức:

- Giá quy định có sát thực tế đâu, đền thế nó kéo nhau
cả lũ biểu tình thì rách việc.

Trợ lý:

- Chúng mà kéo đông định gây áp lực, cứ khoác cho bọn thế
lực thù địch đứng đằng sau xui dục chống phá, mưu hại
đất nước. Cho quân đến dẹp hết là xong. Làm đúng quy
định, biểu tình, khiếu kiện cái gì.

Câu chuyện nghe còn chua chát hơn cả thời thực dân, thời mà
bọn lý trưởng, cường hào chôn rượu lậu để cướp đất
người lương thiện. Có lẽ câu chuyện trên chỉ là một
chuyện đùa trong dân gian, thế nhưng nghe vẫn chua xót vì thực
tế không xa câu chuyện bao nhiêu.

Chúng ta thử điểm xem có bao vụ chống đối đền bù GPMB, bao
người dân phải ra tòa vì tội ''chống đối, phá hoại
đường lối chính sách, gây rối trậ tự cộng cộng, chống
người thi hành công vụ''. Xin thưa có quá nhiều, hầu như
tỉnh thành nào cũng có. Cá biệt có những dự án ban đầu
định lấy đất để chia lô xây biệt thự, xây nhà hàng kinh
doanh, dân phản ứng thì thay đổi làm thành vườn hoa công
cộng, di tích này nọ. Xử sự như thế sao mà dân tin tưởng
được. Sao mà không gây hoài nghi, ức chế trong lòng dân.

Vì chuyện GPMB mà nhân dân và cảnh sát đụng độ với nhau
như kẻ thù. Bạo loạn cũng có, dân đi tù cũng có, dân thương
tích cũng có, giờ cả trẻ em chết nữa như vụ Nghi Sơn này
thử hỏi đến lúc cần phải nhìn nhận nghiêm khắc về những
ẩn số đằng sau việc GPMB hay chưa?

Người dân thường nghe những luận điệu của đài, báo là do
dân thiếu thông tin, do dân không hiểu biết, do dân bị xúi
dục, dân thế này, thế nọ. Có bao giờ chúng ta đặt câu hỏi
là tại sao chính sách đúng của chính quyền mà hết năm này
sang năm khác, nơi này sang nơi khác tình trạng chống đối,
phản ứng, khiếu kiện việc GPMB vẫn xảy ra ngày càng gia tăng
với mức độ trầm trọng. Phải chăng do chính quyền quá mềm
mỏng, chính quyền thiếu công cụ hỗ trợ thông tin ..? Vô lý,
nhìn những vụ việc khi xảy ra mà xem. Chính quyền huy động
đầy cảnh sát, quân đội vũ trang có vũ khí, công cụ đông
gấp mấy lần dân khiếu kiện, đài báo lâu nhâu vào lên án,
phê phán dân..

Hôm trước ở Cồn Dầu một cụ già chết, vì chuyện GPMB mà
quan tài cụ thành vật tranh giành giữa chính quyền và nhân
dân. Hôm nay cũng vì GPMB ở Tĩnh Gia, Thanh Hóa mà máu người
dân phải đổ do súng đạn, một trẻ em thiệt mạng. Đó là
chưa kể bao người vì uất ức mà thành đổ bệnh. Đã có bài
học nào rút ra một cách công khai, thẳng thắn để rút kinh
nghiệm GPMB giữa dân và chính quyền chưa. Hay cứ để một bên
ỷ vào con bài ''thế lực thù đich'' để quy kết lấy cớ dùng
bạo lực, một bên thì cứ đơn sơ theo cảm tính ông cha ngàn
đời mà xông ra ngăn cản để hứng dùi cui, đạn nhận lấy
nhà tù, thương vong, chết chóc.

Đất nước không còn bóng ngoại xâm mà máu người dân vẫn
nhuộm đỏ đất quê hương để giành giữ. Đau đớn là chết
do súng đạn, những thứ chỉ được dùng trong chiến tranh,cho
kẻ thù.

Bỗng nhiên tôi cảm giác rằng các thế lực thù địch mà nhà
nước ta hay nói không xa xôi bên tận phương trời nào, không
mơ hồ như cái tên nhóm nào đó tận đâu. Mà nó rõ ràng,
hiện hiển ngay quanh tôi, ngay trước mặt mọi người dân.

Khuôn mặt chúng mỡ màng mà ta hay thấy đâu đó hàng ngaỳ
trên báo chí, trên truyền hình

***********************************

Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/5181), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).

Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét