src="/files/u1/sub02/Tu-144LL%20and%20Concorde.jpg" width="400" height="333"
alt="Tu-144LL and Concorde.jpg" /><div class="textholder">TU-144 (trên) và
Concorde (dưới)</div></div>
Nếu xét ăn cắp là một ngành kinh doanh thì có lẽ đây là
ngành có lãi cao nhất, hơn cả buôn ma túy và vũ khí. Vì ăn
cắp có vốn đầu tư gần như bằng không. Hèn gì các cụ nhà
ta nói "một đêm ăn trộm bằng ba năm làm". Các cụ nói cấm
có sai. (Tất nhiên rủi ro - cũng như buôn ma túy và vũ khí -
thì lại rất cao, vì lỡ bị phát hiện thì không tù mọt gông
cũng thanh bại danh liệt, ngàn năm bia miệng vẫn còn trơ trơ.)
Nhưng ở đây, tôi chỉ bàn đến chuyện ăn cắp cấp cao - ăn
cắp trong lĩnh vực học thuật ấy. Chứ mấy vụ chôm đồ
siêu thị bên Thái Lan, Thụy Điển, hay chuyện ăn cắp bên
Nhật rồi tuồn về bằng đường hàng không là... chuyện nhỏ.
Nói về ăn cắp thì không quốc gia, không chính phủ nào trên
thế giới là không chủ trương. Nước càng mạnh thì càng tăng
cường ăn cắp. Ấy là tôi đang nói tới hoạt động tình báo
kinh tế, tình báo công nghệ.
Vụ án ăn cắp công nghệ nổi tiếng nhất đối với người
Việt Nam là vụ Trọng Thủy - Mỵ Châu. Quả nỏ thần này sau
khi được cậu Thủy mang về Trung Quốc - thất truyền hàng
thế kỷ - lại bị quân đội Liên Xô ăn cắp tiếp để chế
tác nên giàn pháo phản lực Katyusha nổi tiếng.<br>Sự giống
nhau đến kinh ngạc (tính năng, kiểu dáng) <a
href="http://en.wikipedia.org/wiki/Tupolev_Tu-144">giữa chiếc Tu-144</a>
của Liên Xô và <a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Concorde">Concorde
của Pháp</a> cũng (nghe đâu) liên quan tới ăn cắp kiểu dáng
và công nghệ.
<div class="boxleft300"><img
src="/files/u1/sub02/TU-4-MONIN0%20and%20B29.jpg" width="400" height="412"
alt="TU-4-MONIN0 and B29.jpg" /><div class="textholder">Chiếc TU-4 (trên)
và chiếc B-29 (dưới)</div></div>
Sự giống nhau <a href="http://en.wikipedia.org/wiki/B-29">giữa siêu
pháo đài bay B-29</a>... và <a
href="http://en.wikipedia.org/wiki/Tupolev_Tu-4">TU-4</a> cũng thế, toàn
ăn cắp nhau cả đấy.
Trong lĩnh vực ăn cắp công nghệ, kiểu dáng, có lẽ Trung Quốc
đi đầu thế giới. Từ những món đồ chơi nho nhỏ đến các
mặt hàng công nghệ cao của Trung Quốc, người ta đều thấy
"bóng dáng phương Tây". Các bạn Việt Nam hẳn ai cũng biết rõ
Wave Tàu là "phiên bản" của Honda Wave Nhật Bản.
Nhiều vụ án chấn động đã bị phanh phui gần đây, như vụ
Trung Quốc tìm cách tiếp cận <a
href="http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5h-ElgkmR_srREuUbivjqRKNGoGsgD9F2G7900">công
nghệ chế tạo máy bay B-2, </a>vụ <a
href="http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2008/04/02/AR2008040203952.html">Chi
Mak</a> ăn cắp công nghệ quốc phòng của Mỹ để tuồn sang
Trung Quốc...
Dạng ăn cắp này, thông thường đều nhân danh lợi ích quốc
gia, lợi ích tổ chức, nên thủ phạm trong khi bị bên này phê
phán thì lại được bên kia tuyên dương, cho dù động cơ lớn
nhất của thủ phạm (không phải chủ mưu) đôi khi chỉ là
tiền.
<center>* * *</center>
Ở Việt Nam ta, chuyện máy bay máy bò cũng có mấy vụ hay hay.
Nhân tiện ôn lại cho bà con thư giãn.
Cách đây vài năm, báo chí Việt Nam đã đồng thanh ca ngợi
thành tựu vĩ đại của mấy ông công nghiệp quốc phòng. Đó
là việc chế tạo thành công <a
href="http://ca.cand.com.vn/vi-vn/anninhtrattu/dieutra/2007/3/52267.cand">thủy
phi cơ VNS-41</a>. Chiếc máy bay trông rất thủ công này được
mô tả là hoàn toàn do Việt Nam "thiết kế và chế tạo" (trừ
động cơ mua của Áo). Viên phi công lái thử sau chuyến bay
đầu tiên đã phát khóc lên trong xúc động, kéo theo cảm xúc
rưng rưng của nhiều người Việt Nam.
"<em>Nhà máy A41 và Viện Kỹ thuật quân sự PK-KQ đã khẩn
trương xây dựng thiết kế kỹ thuật, thiết kế công nghệ,
vì đây là lần đầu tiên Việt Nam thực hiện chế tạo máy
bay chở người bằng vật liệu composite</em>" - <a
href="http://ca.cand.com.vn/vi-vn/anninhtrattu/dieutra/2007/3/52267.cand">báo
anh Ước viết như thế</a>.
<div class="boxright300"><img
src="/files/u1/sub02/VNS-41Thuy%20phi%20co%20and%20che22.jpg" width="350"
height="511" alt="VNS-41Thuy phi co and che22.jpg" /><div
class="textholder">Chiếc VNS-41 (trên) và chiếc Che-22
(dưới)</div></div>
Nhưng rốt cuộc, <a
href="http://my.opera.com/vaophongk16a/blog/show.dml/558940">người ta</a>
phát hiện ra rằng chiếc VNS-41 thực ra là "<a
href="http://www.ctrl-c.liu.se/misc/ram/che-22.html">anh em song sinh" với
chiếc Che-22</a> ở bên Nga.
Điều khôi hài ở đây là, trong khi chiếc Che-22 <a
href="http://www.ctrl-c.liu.se/misc/ram/che-22.html">là máy bay
homebuilt</a> (tức là sản phẩm tự làm ở nhà, một kiểu như
<a href="http://vnexpress.net/GL/Khoa-hoc/2006/10/3B9EF227/">"trực thăng
hai lúa"</a> trên Tây Ninh vậy) thì ở Việt Nam VNS-41 lại là
niềm tự hào của cả một nền công nghiệp quốc phòng, thậm
chí cả một dân tộc, là sản phẩm chào mừng này nọ.
Sau khi... bị lộ, báo chí và các nhà khoa học của ta mới thêm
một mệnh đề giải thích (rằng đây là sản phẩm mô phỏng
máy bay của Nga) khi đề cập tới VNS-41. Chứ ban đầu thì toàn
nổ là "tui mần 100%". Hic!
<a
href="http://vietbao.vn/Khoa-hoc/Nghiem-thu-may-bay-nho-VAM-1/20547911/189/">Vụ
máy bay Vam-1 và Vam-2</a> đâu dưới Đồng Nai cũng thế. Ban
đầu nhóm thiết kế và sản xuất cứ nói vống lên rằng là
do họ tự làm từ A tới Z, nhưng sau đó... bị lộ, nên đành
mới thêm "phụ chú" rằng thì là mà mô phỏng máy bay của
Canada.
Nếu như các trường hợp ăn cắp công nghệ của Liên Xô, Trung
Quốc... ở trên mang đậm dấu ấn "lợi ích quốc gia" thì các
trường hợp ở Việt Nam ta lại mang đậm chất háo danh, háo
thành tích và thể hiện đặc tính của "những người thích
nổ" (nói như một nhà văn Thổ Nhĩ Kỳ tên là Dít Dít Lê Nin
gì đó, hehehehe).
<center>* * *</center>
Mới rồi, ở nước ta lại "lừn xừn" chuyện đạo văn - đạo
dịch, một dạng ăn cắp mà chỉ người "có chữ" mới thực
hiện được. Mấy vị giáo sư, học giả nổi tiếng - liên quan
và "chưa" liên quan - lên phát biểu (theo tôi) là rất lung tung,
mà như lời một blogger tôi quen biết thì "rất là buồn
cười". Mấy vị này học hành, nghiên cứu, đỗ đạt đến
mức ấy rồi mà vẫn (tỏ ra) lơ tơ mơ về việc trích dẫn
nguồn, xin phép, ghi vào mục lục sách tham khảo.
GS-TS Nguyễn Thanh Tuyền, nguyên Hiệu trưởng Trường ĐH Tài
chính TP.HCM, <a
href="http://phapluattp.vn/20100507122555580p0c1019/co-thieu-sot-nhung-can-xet-hoan-canh-bien-soan.htm">nói
trên tờ Pháp Luật TP.HCM</a> như thế này: "<em>Cần nhấn
mạnh trong thời điểm biên soạn các giáo trình này, điều
kiện thực tế rất khó khăn. Hải quan kiểm soát rất chặt
chẽ, anh em nào đi nước ngoài mang tài liệu về phải
photocopy, xé lẻ ra từng trang mới qua được hải quan. Vì
vậy, nguồn tài liệu có khi phải cóp nhặt manh mún nên trong
quá trình tập hợp tài liệu biên soạn và ghi nguồn sách tham
khảo thì việc sót tên một tác giả trong hàng chục tác giả
được tham khảo là việc có thể thông cảm được.</em>"
Theo tôi cách đổ lỗi cho hoàn cảnh này là một sự bao biện
không hơn không kém. Tôi xin hỏi, tại sao có thể dịch nguyên
một trang sách (tôi chỉ ví dụ một trang, tức là có trừ hao
mấy trăm lần) của người ta và ghi tên mình vào mục tác
giả, trong khi cái tên tác giả, tên sách gốc thì chỉ có mấy
từ ngắn gọn lại không thể "nhớ" để mà ghi? Một sự ăn
cắp trắng trợn, mà một người có liêm sỉ thì đừng nên
nói gì hết, chỉ cúi đầu nhận lỗi thôi.
Các bác vào đây xem sự giống nhau giữa sách của GS-TS <a
href="http://farm5.static.flickr.com/4061/4581187202_f60484ce57_b.jpg">Trần
Ngọc Thơ</a> và sách của ông <a
href="http://farm5.static.flickr.com/4027/4580557133_2b7d8c8508_o.jpg">Jeff
Madura</a> bên Mỹ (chú ý mục về Environment, Regulation và Ethic)
thì sẽ thấy.
Trong một email trả lời tôi mới đây, ông Jeff Madura viết:
"<em>The first edition was published more than 20 years ago, about
1988</em>" (Ấn bản đầu tiên của cuốn sách này - tức cuốn
International Financial Management - phát hành cách đây hơn 20 năm,
khoảng đâu vào năm 1988). Và ông cho biết thêm: "<em>I do not
recall receiving a request to use a substantial amount of material from
anyone from Vietnam</em>". (Tôi không nhớ là mình từng nhận
được đề nghị từ bất cứ người nào từViệt Nam về
việc sử dụng một số tư liệu đáng kể - trong cuốn sách
này). Đó là tôi mới hỏi loanh quanh rằng tôi muốn mua bản
quyền thôi, chứ chưa nói trắng ra với ông người Mỹ, vì
xấu hổ quá.
Cách trả lời của ông Tuyền, cũng như cách nói loanh quanh của
ông Thơ cho thấy mấy vị này một người muốn chối tội, còn
một người dung túng cho đồng nghiệp (một thời là cấp
dưới). Cũng có thể ông Tuyền đang "phòng ngự từ xa".
Ở đây đang có thêm <a
href="http://www.vneconomist.net/forums/viewtopic.php?f=36&t=658">một
phát hiện </a>nữa về đạo sách. Đúng là nếu tổ chức một
cuộc "săn phù thủy" thì chắc chắn số vị bị vạch mặt sẽ
đông như quân Nguyên. Lúc đó thì lấy đâu ra người để làm
giáo sư nữa? Ấy là tôi đang nhớ tới lời của một blogger
quen biết:
"<em>Làm sạch? Còn lâu. Anh còn nhớ câu nói ông Trần Văn
Hương không? Ông nói "nếu xóa hết bọn tham nhũng, lấy ai
làm việc?" Bây giờ cũng thế thôi. Nếu quét sạch hết
giáo sư dỏm, lấy ai dạy học? Không có đường ra, anh à.
Nếu có thì con đường đó đau lắm. Mà, dân tộc mình không
muốn chịu đau một lần nữa đâu</em>".
Trên tinh thần từ bi hỉ xả, và nói như blogger ở trên
"<em>dân tộc mình không muốn chịu đau một lần nữa
đâu</em>", tôi đã có<a
href="http://www.thanhnien.com.vn/News/Pages/201019/20100507005039.aspx">
bài viết "du di"</a>, mở một lối thoát, để mấy vị ánh rút
kinh nghiệm và "làm lại cuộc đời". Dù là "du di", nhưng bài
viết này tôi nghĩ, nếu một người có chút liêm sỉ khi đọc
sẽ cảm thấy vô cùng xấu hổ.
Có điều liêm sỉ bây giờ có vẻ như đã trở nên quá xa xỉ
trong giới học thuật.
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/4965), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét