mây như ngừng bay. Đó là một ngày mà tôi nhớ mãi dù cách
đây đã lâu: Ngày ấy, không mặc thêm áo khoác thì nghĩ là
hơi lạnh còn nếu mặc, sẽ cảm thấy cái nóng dư dả, rụt
rè. Có phải vì trời đất và thời tiết hay không mà lúc giờ
ra chơi sau tiết học đầu tiên, tôi đã bị choáng khi em đến
gần với khoảng cách vừa đủ; và tôi nói bởi thấy nằng
nặng từ ánh nhìn của cặp mắt thật đẹp, hơi lồi một
chút như đa phần các cô gái Nhật: " Em cần hỏi điều gì
chăng?" Nếu không muốn hỏi thì em đã không ra đây rồi
đứng gần thầy.
Tôi giật mình vì giọng Huế luôn không chứng tỏ người của
miền đất này bạo dạn và tự tin đến thế. Sống ở Huế
hàng chục năm, tôi chưa dám làm quen (với mức độ thân
thiết) bất kỳ một cô gái Huế nào. Những năm đầu là do
mặc cảm từ cái nghèo. Những năm tiếp đó là do lòng kiêu
hãnh của tôi hay bị tổn thương (bởi ngộ nhận?), vì tôi
thấy các cô gái Huế cao ngạo và xa cách, khó hiểu quá. Mặc
cảm về một điều gì đó khó dung hòa đã làm cho tôi như bị
đóng đinh trên cây thánh giá của sự nhận, nhầm. Đến lúc
hiểu ra rằng tại sao lại thế thì đã muộn mất rồi. Đây
có lẽ là một trong những điều mà cuộc đời không mấy dễ
chịu của tôi phải hối tiếc mãi hoài. Đôi khi, tôi chợt
nghĩ rằng sẽ có một lần trong vô thức, trong tâm tưởng, tôi
gặp một cô gái Huế đích thực và, mộng mơ...
Ý nghĩ đui mù đó của sự lãng mạn quả đã nhiều lần làm
tôi suýt phải phì cười cho cái ngớ ngẩn của chính mình.
Tuổi già ập đến nhanh hơn bất kỳ sự tưởng tượng nào.
Sự bất lực của giấc mơ trưa hè với những mộng mị của
cái nóng ngột ngạt chẳng thấm gì so với những điều được
nuôi, được chăm sóc của cái ảo tưởng của lầm lẫn chân
thành. Vậy mà, đúng vào những ngày mọi thứ trong con người
tôi đã lặng yên như bếp lửa vừa tàn, như lời Budha đã
nói, thì tôi gặp em. Cái khó tả của ánh mắt, hàm răng trắng
như ngọc trai và nước da trắng hồng trên một gương mặt
vừa ngang ngạnh vừa có vẻ ngây thơ đến nao lòng đã làm tôi
thảng thốt. "Em tên gì?" Tôi hỏi như mộng du. Em là Phương
nhưng cô giáo người Nhật nói vì khi em cười cô giáo nhìn
thấy những hạt ngọc trai lấp lánh nên cô đặt tên là
Tamakata – có nghĩa là Ngọc Phương. Em là sinh viên năm cuối
của đại học ngoại ngữ đến học thêm môn này để lấy
chứng chỉ làm hướng dẫn viên du lịch.
Một lần nữa tôi lại bị giật mình. Tôi đã có vài thoáng
nhìn nhanh, nhưng đủ để ngắm kỹ cô nữ sinh theo cách của
đàn ông: Tóc màu hạt dẻ, áo màu hạt dẻ, ví (túi) xách tay
in những chùm hoa Anh Đào - những màu sắc không thể trộn lẫn
của Hoàng gia Nhật. Tôi biết trước mắt mình là một người
am hiểu khá nhiều về văn hóa Nhật Bản. Liệu tôi có xứng
đáng với sự chờ đợi của những sinh viên như cô gái này
không? Lớp học mà tôi đang dạy dành cho sinh viên ngành Nhật
ngữ, được Đại sứ quán Nhật tài trợ; có nghĩa là tôi
đang chạm nhè nhẹ hoặc sỗ sàng vào những tinh hoa (élite)
của hiểu biết và nhận thức về triều đại Yamato và sự
kỳ lạ của thành công và ngưỡng phục đối với một dân
tộc, một đất nước mà tài nguyên hầu như chỉ có bão tố
và động đất.
Tin nhắn mà tôi nhận được sau ba buổi lên lớp có những từ
ngữ thật khó quên: Được gặp thầy là một trong những
điều may mắn của em. Cả ngày, em cứ trông cho đến giờ học
của thầy. Phải chăng những điều tôi đã nói, đã giảng
bằng tâm huyết của sự thật đã được cộng hưởng bằng
sự nhân đôi, nhân ba của niềm tin và khát vọng? Bạn có tin
hay không thì tùy nhưng ước mơ lớn nhất của đời tôi là
được sống đến ngày Việt Nam được mạnh giàu, hạnh phúc,
được bạn bè kính nể như người Nhật đã và sẽ từng
là... Chắc hẳn là mơ ước của tôi chẳng bao giờ thành hiện
thực vì cái sự xa ngái đó của quãng đường đầy rẫy sai
lầm mà người lớn chúng ta đang đi có vô cùng dài danh sách
của bản thống kê những tai ương và trắc trở. Tại sao lịch
sử lại mặn dặm những tiếng thở dài? Xót xa và nhức nhối
là những điều chúng ta phải đối mặt, mỗi ngày. Tại sao
không thể thay đổi khi chúng ta biết sự thay đổi là cái nên
mặc định bằng chữ cần của cái lẽ vì nhau?
Viết đến đây, tôi lại bật cười một mình giống như khi
tôi nghĩ tại sao không hề được "quen", được yêu một cô
gái Huế trong khi rõ ràng mình biết đó là điều có thể. Tất
nhiên, đó là ý nghĩ của "ngày xưa".
Lần em đến thăm tôi cũng khác lạ với Huế như lâu nay tôi
vẫn nghĩ. Em hẹn giờ rồi thông báo đến trễ. Té ra, em dành
cả tiếng đồng hồ để nấu cho tôi một bữa ăn trưa theo
cách pha trộn giữa cái chất dịu mềm, kiểu cách của Nhật
và cái đặc thù cay, mặn của người Huế trộn lẫn với món
Kim Chi hăng đến xé lưỡi của người Hàn! "Trộn" cả ba
vùng văn hóa đó, có lẽ là cách của Tamakata? Em nghe bạn bè
nói thầy toàn ăn mỳ tôm. Cho dù mỳ tôm là phát minh của
người Nhật thì ăn nhiều cũng không tốt. Thầy ăn thử món
này. Tôi ăn, khi em đã về rồi. Ngon và lạ và, độc đáo.
Nhắn tin hỏi em mua ở đâu. Tamakata gọi lại, cười và nói
rằng không có để mà mua vì do chính em làm! Một lần nữa tôi
lại sai về Huế mất rồi.
Tôi đã sai nhiều khi nghĩ và "tương tư" với Huế, các cô
gái Huế. Dường như sự mạnh bạo của Tamakata đã dạy cho
tôi biết sự chân thành không có khoảng cách và cái đúng,
dẫu có trải qua bao tháng năm dài vẫn chỉ là muôn một mà
thôi. Hộp cơm mà Tamakata đã tự tay làm rồi đem đến cho tôi
không chỉ là "thông điệp" của sự khéo tay, đảm đang –
cái phần chính trong "tứ đức" mà người xưa muốn (áp
đặp khắt khe) cho phụ nữ là công, dung, ngôn, hạnh. Áo Kimono
của phụ nữ Nhật bao giờ cũng có may 5 nếp gấp ở phía
trước và 3 nếp gấp ở phía sau. Nếp gấp thứ năm (trừ 4
của "tứ đức") có nhiều cách giải thích khác nhau nhưng
cách lý giải thông đạt nhất là sự chịu đựng, tính cẩn
thận và chu đáo của người đàn bà. Không có sự chịu đựng
(với đa nghĩa, đa chiều) phụ nữ, các cô gái sẽ không thể
thành... đàn bà. Tamakata giống như ánh sáng từ một vầng
trăng. Em "dạy" cho tôi biết cái lẽ triết minh của cuộc
đời bằng một việc làm giản dị, dịu dàng; tỏa khắp trong
cái lặng im của vầng trăng đêm nhẫn nại, hiền hòa. Chăm
sóc chu toàn cho người mình quý luôn đồng nghĩa với tính
chịu đựng của trái tim bị day dứt giữa hai điều nên –
không nên. Khi có được món chosu ấy, em và tôi, ai là người
phải chịu đựng nhiều hơn?
Chúng tôi đã thường xuyên gặp nhau và trao đổi với nhau
nhiều điều. Tất nhiên, tôi nói để khoe kiến thức, để
cưỡng bức hiểu biết từ một cô sinh viên là chủ yếu. Đàn
ông sẽ chẳng còn là đàn ông nữa khi đứng trước một cô
gái trẻ đẹp mà lại quên cái bổn phận lắm lời. Tôi còn
nhớ, những bài 'giảng' già dơ và hàm chứa rất nhiều
'võ công' của tôi đã một đôi lần làm em hơi mỉm mai
cười. Sau một tiếng thở dài rất nhẹ, Tamakata đọc cho tôi
nghe những vần thơ Haikư của Busho: Ngày ngày. Trên lá sen.
Giọt sương rơi xuống. Nát tan hình hài. Khi tôi hỏi lại rằng
tại sao giọt sương cứ rơi mà không chịu dừng để đến
nỗi nó phải tan nát đi thì em khẽ hất mái tóc dày lên với
cả một gương mặt rực rỡ ửng hồng và nói như để gió
cuốn đi: Có lẽ, đó cũng giống như cách người Nhật thường
nói, sekinin. Là 'bổn phận', thầy ạ.
Một lần, Tamakata nhắn tin rằng em đang ăn chè và rất muốn
mua cho tôi mấy ly chè không giống bất kỳ đâu, ở Huế. Tin
nhắn đó đến khi tôi và em đã có "đủ" thời gian để
hiểu nhau nhiều. Chúng tôi biết rõ về nhau chỉ cần qua ánh
mắt. Vì ít khi ăn đồ ngọt nên tôi từ chối. Dẫu thế,
Tamakata vẫn mua và đem đến cho tôi khi tôi đang ngồi ở quán
nhậu và chuẩn bị đi dạy lớp buổi tối. Hôm đó tôi ngồi
uống với một thằng bạn rằng thân thì thật là thân, tên là
Dũng, dạy văn học Mỹ(!) Không may cho tôi là khi nhận túi chè
bằng làm bằng giấy màu hồng điều rất đẹp lại có hai
đứa con gái của Dũng ở đấy – một đứa 9 tuổi và một,
mới 5 tuổi. Thấy hai cô nhóc cứ thỉnh thoảng liếc nhìn cái
túi đỏ, tôi nói: "Quà này đem đến cho hai cháu đó". Em
vội vàng đi học thêm nên không biết cái "màn sau" hậu
trường giả dối mà tôi đã cố tình, hoặc giả, tôi không
thể làm khác được.
Tối, chừng 20h, Tamakata nhắn tin hỏi chè có ngon không? Tôi
vội gọi điện cho người bạn lúc chiều tên là Dũng và cũng
hỏi chè có ngon không? Đó là chè gì? Hắn trả lời là ngon,
chè chuối và chè đậu đỏ. Nghe xong, tôi gọi lại đúng y
chang như thế và còn nói thêm là "Chè chuối ngon tuyệt
vời". Vậy là xong. Tôi "đã ăn" chè chuối và thấy rất
ngon. Ai ngờ một lúc sau cái thằng bạn tên là Dũng Heo (đích
thị là heo, bởi nó giống heo rừng, cứ thích ủi phá vì ghen
tức với tôi) đính chính rằng không phải chè chuối mà là
chè khoai, con gái nó phân biệt không được nên trả lời sai(!)
Tôi lại gọi và đính chính với Tamakata về chuyện nhầm khoai
với chuối. Em chỉ vâng rất nhẹ. Nhẹ như câu cuối cùng trong
một bài thơ Haikư.
Cuộc đời vậy đó: Con gái Dũng ăn chè và nó thì cười khan
vào mũi tôi để đến nỗi tôi ê chề. Vẫn chưa hết, thằng
bạn vàng của tôi nhắn tin thêm lần nữa: Kết luận cuối
cùng là chè đậu đỏ và... đậu xanh. Đọc tin, tôi nghe thấy
tiếng động ì ầm từ Hiroshima và Nagazaki! Quả là bạn tốt
hiếm có trong đời.
Suy nghĩ chán chê cả tiếng đồng hồ, tôi nhắn tin cho Tamakata
rằng tôi xin lỗi vì đã nói dối đến ba lần. Tôi chưa hề
ăn hai gói chè đó. Em nhắn lại rằng Không sao đâu thầy ạ.
Chỉ có điều, giá như em nhận được một lời cảm ơn thì
vẫn tốt hơn một lời xin lỗi.
Đó là lần nhắn tin cuối cùng của Tamakata và cũng là lần sau
cùng chúng tôi "gặp" nhau. Sau này, dù tìm đủ mọi cách
để liên lạc nhưng chẳng bao giờ tôi được gặp em nữa.
Thời gian đầu là im lặng trên điện thoại, thời gian sau là
điệp khúc "ngoài vùng phủ sóng". Đến khi tôi mạnh bạo
tìm đến tận nhà để gặp, để xin lỗi thì được trả lời
rằng em đã sang Nhật để học thêm...
Tôi đã để mất em. Nói chính xác là tôi đã tự đánh mất
mình trong suy nghĩ và tình cảm của em. Em đến với tôi tự
nhiên, mộc mạc như bông hoa sakura hoang dã, chân tình. Còn tôi,
giống như cách thường thấy trong đời, đã dùng những cát
bụi của trần oan dối trá để làm rũ nát những cánh hoa
tươi. Đôi khi tôi tự an ủi mình rằng tôi đã có em bao giờ
đâu nên không thể 'mất'. Vậy nhưng, tự sâu thẳm của
trái tim, tôi biết một lần nữa mình lại tự dối mình. Tại
sao tôi luôn luôn chạy trốn bổn phận sống – sekinin, như có
lần em đã nhắc? Những gã đàn ông nhiều kinh nghiệm tán
tỉnh luôn thiếu "khiên mộc" để bảo vệ bởi cái khiên
đó được kết bằng những điều dối trá, tham lam.
Tôi luôn tự hào rằng mình không nói dối trước lịch sử,
trước cuộc đời. Thế mà, tôi đã dối lừa một người con
gái – học trò, đã từng coi mình gần như là thần tượng
của đúng – sai, bởi cái bản năng lươn lẹo thích né tránh
một chuyện nhỏ có thể làm phương hại đến mình. Không
biết có còn ai giống tôi không? Thu Bồn quả là bất tử khi
viết rằng "Sông chảy vào lòng nên Huế rất sâu". Huế mà
tôi đã biết, sẽ biết từ Tamakata là cái biết về sự thẳm
sâu của những đợt sóng ngầm dữ dội ẩn kín dưới mặt
nước hiền hòa, tự nhiên như cách chảy, cách sống của dòng
Hương. Dòng sông phẳng lặng ấy có đủ sự mạnh bạo, đam
mê nhưng lại không tha thứ cho sự dối trá, lọc lừa. Thỉnh
thoảng, tôi lại tự dối rằng chỉ có hai ly chè thì việc
đâu có nghiêm trọng? Thế nhưng, có thể tôi không thể hiểu
hết những gì Tamakata cần và nghĩ: Lời nói dối nhỏ nhoi sẽ
là sự mở đầu cho cả cuộc đời, xã hội dối trá! Dường
như Tamakata đã coi lời nói dối đầu tiên như mầm bệnh gây
nên đại dịch dối trá? Có thể Tamakata đã tha thứ cho tôi
về lỗi lầm thực tình tôi không muốn nhưng, em chẳng thể
nào chấp nhận chuyện về một trái tim cứ lạc nhịp bất
chừng? Có thể em hiểu nhưng chẳng thể nào chấp nhận rằng
chỉ có một lần thôi là đủ để biết cái điêu toan, khuất
lấp của cuộc đời mà "đại diện có đẳng cấp" là tôi?
Nỗi đau chẳng thể nào nguôi ngoai được vì có lẽ, do tôi
vẫn chưa một lần biết thế nào là trái tim Huế, tâm hồn và
sự mẫn cảm của một cô gái Huế? Phải chăng đó là bài
học muốn khóc hoài với Huế, người Huế, để cho tôi run
rẩy suốt cả cuộc đời?...
Huế, tháng 5.2010
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/5042), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét