nào, mức độ thống thiết bức xúc ra sao lâu nay vẫn được
nhìn như một vấn đề hậu chiến. Cuộc chiến, với những
nguyên nhân, diễn biến và hệ luỵ, đã để lại nhiều vết
thương lớn cho dân tộc, cả những khác biệt ý thức hệ, sự
thù địch và mâu thuẫn trong quyền lợi chính trị có tính
lịch sử. Suốt cuộc chiến và sau 35 năm kết thúc, vấn đề
hoà giải hoà hợp dân tộc được nêu ra như một giải pháp
chính trị khả dĩ đánh động tâm thức của các bên tham
chiến xuất phát từ cơ sở tất cả vốn cùng một dân tộc,
một đất nước; khơi gợi một cách duy cảm truyền thống
đoàn kết, tình tự đồng bào, cùng màu da tiếng nói và lịch
sử. Do tính chân lý và chính nghĩa tích cực tự nhiên của các
giá trị ấy, rất dễ thuyết phục để các lực lượng đồng
ý ghi nó vào các văn kiện hoà bình và trở thành chính sách khi
đất nước thống nhất, kết thúc chiến tranh.
Tuy nhiên, do bên cạnh giá trị duy cảm ấy, hoà giải hoà hợp
cũng còn là một công cụ chính trị khi nó là một chính sách
được những người chiến thắng sử dụng với những liều
lượng, màu sắc khác nhau theo những yêu cầu của tình hình sau
chiến tranh, tuỳ đặc điểm tư tưởng ý thức hệ trong diễn
biến chính trị của giai đoạn xây dựng lại đất nước về
kinh tế có sự chi phối của chủ thuyết. Đó là đặc điểm
chắc là chỉ có ở Việt Nam, chí ít là trong giai đoạn hiện
nay.
Do vậy, sau 35 năm, hoả giải hoà hợp dân tộc, vô luận phát
ngôn từ phía nào, vẫn có tính chất thăm dò, vẫn gắn với
nó những điều kiện. Trong khi ở một số nước – như Đức
chẳng hạn, chuyện hoà giải hoà hợp chỉ là quá trình của
nội bộ dân tộc; dân tộc Đức không cần sự hiệu triệu
kêu gọi lẫn nhau, không cần những điều kiện các bên phải
thể hiện để hoà giải hoà hợp. Ngay một số chính sách của
Nam Hàn áp dụng trong viện trợ nhân đạo, đầu tư phát triển
kinh tế Bắc Hàn cũng có đặc điểm như vậy.
Đó có thể là một bài học. Song với người Việt chúng ta,
học bài học đó sao khó quá; và nếu chúng ta đã có đủ
thiên căn để học bài học đó ngay từ đầu thì có lẽ cuộc
chiến đã không xảy ra, dù cũng có thể những áp lực uỷ
nhiệm chiến tranh của các thế lực ngoại bang là rất lớn.
Vì khó như vậy nên đã gần nửa thế kỷ trôi qua, các bên khi
nói về hoà giải hoà hợp vẫn cứ gượng gạo, ngượng ngạo;
và quá trình hoà giải hoà hợp diễn ra vẫn cứ méo mó, phiến
diện, thậm thọt; chính sách hoà giải hoà hợp không được
điển chế, thiếu nội hàm minh định và lộ trình thực hiện.
Cứ nhìn cách một số tôn giáo ở Việt Nam tham gia vào quá
trình hàn gắn vết thương chiến tranh và hoà giải hoà hợp
dân tộc thì rõ. Trong khuôn khổ những hoạt động chính
thống, chính thức và được phép, những nỗ lực của các nhà
tu hành nhằm mục đích nói trên, bị động hay có chủ ý,
đều bị chính trị hoá. Định hướng chính trị bộc lộ rõ
nhất ở đối tượng mà tôn giáo được phép cứu giúp, an
ủi, trang trải tình cảm hoà giải hoà hợp dân tộc. Trừ
trường hợp thiên tai, bất cứ hoạt động từ thiện có mục
đích trợ giúp vật chất cho những hoàn cảnh khó khăn theo
nhóm xã hội xuất phát từ thiện ý của tôn giáo đều không
được hướng đến nhóm đối tượng nguỵ quân nguỵ quyền,
thương phế binh, gia đình tử sĩ của Quân lực VNCH. Vài năm
gần đây, một số cấp giáo hội Phật giáo trong nước đã
tổ chức cầu siêu cho những người đã chết trong chiến tranh.
Ý nghĩa của hoạt động thế tục đó của Phật giáo không
cần bàn cãi, kể cả gần đây, một "đơn vị" của Thành
hội Phật giáo Hà Nội đã tổ chức tư vấn tuyển sinh và
cầu nguyện cho việc thi cử. Điều đáng suy ngẫm là việc
cầu siêu đó – từ Dak Nông, Quảng Trị, Hà Nội, Kon Tum… ,
đều nhằm đến sự siêu thoát cho các anh hùng liệt sĩ và
một bộ phận chung chung những người dân chết oan vì bom
đạn, tức là chỉ phía người chiến thắng. Hàng triệu vong
hồn của những người lính VNCH và những người dân bị chết
oan do những sai lầm chính sách, do bom mìn của cách mạng, do
những trận pháo kích vào đô thị miền Nam, cũng là người
Việt cả thôi, vẫn cứ phải lảng vảng ở địa ngục.
Như vậy thì làm sao hoà giải hoà hợp dân tộc đây?
Bỉ Nhân
***********************************
Entry này được tự động gửi lên từ trang Dân Luận
(http://danluan.org/node/5050), một số đường liên kết và hình
ảnh có thể sai lệch. Mời độc giả ghé thăm Dân Luận để
xem bài viết hoàn chỉnh. Dân Luận có thể bị chặn tường
lửa ở Việt Nam, xin đọc hướng dẫn cách vượt tường lửa
tại đây (http://kom.aau.dk/~hcn/vuot_tuong_lua.htm) hoặc ở đây
(http://docs.google.com/fileview?id=0B_SKdt9lFNAxZGJhYThiZDEtNGI4NC00Njk3LTllN2EtNGI4MGZhYmRkYjIx&hl=en)
hoặc ở đây (http://danluan.org/node/244).
Dân Luận có các blog dự phòng trên WordPress
(http://danluan.wordpress.com) và Blogspot (http://danluanvn.blogspot.com),
mời độc giả truy cập trong trường hợp trang Danluan.org gặp
trục trặc... Xin liên lạc với banbientap(a-còng)danluan.org để
gửi bài viết cho Dân Luận!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét